Thứ Sáu
23 Feb 2018
6:40 AM
ĐĂNG NHẬP


Dưới đây là "Danh Mục" thu gọn,
xin mời bấm vào "tam-giác" nhỏ để chọn bài xem:







PHÒNG TÁN DÓC TRỰC-TUYẾN
KHÁCH 4 PHƯƠNG:

LỊCH
Statistics
Search
CÁC BÀI VIẾT MỚI NHẤT
<>

[ BÀI VIẾT MỚI · Forum rules · TÌM KIẾM · RSS ]
Page 1 of 11
FORUM » TRANG VĂN THƠ » GIAI THOẠI » Đoàn Chuẩn – Từ Linh (Hoài Nam)
Đoàn Chuẩn – Từ Linh
thanhlongphapsu Date: Thứ Sáu, 26 Jan 2018, 7:25 PM | Message # 1
Generalissimo
Group: Administrators
Messages: 3038
Status: Tạm vắng

Đoàn Chuẩn – Từ Linh

Hoài Nam




Ðoàn Chuẩn được xem là một trong ba nhạc-sĩ chuyên viết về mùa Thu. Hai người đi trước là Ðặng Thế-Phong và Văn Cao. Thế nhưng, khác với hai nhạc-sĩ nghèo kia, Ðoàn Chuẩn là công-tử thành-phố Cảng, tức Hải-Phòng. Ông sinh năm 1924 trong một gia-đình giàu có, chủ-nhân hãng nước mắm Vạn-Vân nổi tiếng khắp Ðông-Dương, đã được nhắc tới trong câu tục-ngữ: “Dưa La, cà Láng, nem Báng, tương Bần / Nước mắm Vạn-Vân, cá rô Ðầm Sét”.

Công-tử thành-phố Cảng nổi tiếng là người hào-hoa, có thú chơi xe hơi. Vào thủa mà đa-số người dân thành-phố chỉ đủ khả-năng sắm một chiếc xe đạp, thì Ðoàn Chuẩn đã làm chủ tới sáu chiếc xe hơi. Trong đó có một chiếc Ford Frégatte độc-nhất tại miền Bắc, và một chiếc Buick cùng đời cùng kiểu với xe của Thủ-Hiến Bắc-Kỳ.


Đoàn Chuẩn thời còn bé, cùng gia đình ở Hải-Phòng


Ông về Hà-Nội học tây-ban-cầm với Nguyễn Thiện-Tơ một thời-gian, rồi quay sang thọ-giáo hạ-uy-cầm với William Chấn. Người ta cho rằng nét nhạc dịu dàng, tha-thiết trong các sáng-tác của ông là do ảnh-hưởng của loại nhạc-cụ này. Năm 1947, sau khi kháng-chiến bùng nổ, gia-đình ông dời về Thanh-Hoá. Tại đây ông gặp gỡ Tô Vũ, tác-giả bản “Em Ðến Thăm Anh Một Chiều Mưa”, cùng đi hát với Ngọc-Bích. Năm 1948, Ðoàn Chuẩn sáng-tác bản nhạc đầu tay, “Tình Nghệ-Sĩ”. Ca-khúc này được giới thưởng-ngoạn đón nhận ngay, có lẽ vì nhạc của ông giản-dị mà thấm-thía, nhẹ-nhàng mà lắng đọng, nhất là gần-gũi với người nghe.

Ðây khách ly hương mấy thu vàng ấm…

Nơi quán cô đơn mơ qua trùng sóng…

Mơ tới bên em em tô quầng mắt…

Em tôi ngập ngừng trong tấm áo nhung…

Tung phấn hương yêu qua muôn lời hát…

Bay tới bên em tới em thầm nhắc…

Ðây ý tơ xưa đâu duyên tình cũ…

Bóng anh phai dần ái ân tàn theo…

Mối tình nghệ sĩ như giấc mơ…

Chóng tàn vì vương muôn ý thơ…

Mỗi chiều ngàn tiếng tơ khóc than

Còn nhắc mãi tới đêm nao trăng về…

https://youtu.be/jx8fbGi5QZk

Vào khoảng năm 1949, Ðoàn Chuẩn theo một đoàn cứu thương lên chiến-khu và sáng-tác bản “Ðường Về Việt-Bắc”. Mặc dù tựa đề mang đầy màu sắc kháng-chiến, ngay ở câu đầu Ðoàn Chuẩn đã cho biết đây là một bản nhạc tình:

“Chiều nào áo tím nhiều quá, lòng thấy rộn-ràng…”

Đoàn Chuẩn (giữa) và ban nhạc hạ-uy-cầm


Tới đây, chúng tôi xin phép đi ra ngoài đề để nói về một cái sai cố-tình của nhiều người. Ðó là việc đổi tựa đề bản “Ðường Về Việt-Bắc” thành “Ðường Về Miền Bắc”.

Vì lý-do chính-trị, sau này khi hát một số ca-khúc hoặc sử-dụng những bài thơ sáng-tác thời kháng-chiến, người ta đã thay đổi một vài chữ cho phù-hợp với thời-thế. Chẳng hạn, mấy chữ “anh du-kích” trong bản “Sơn-Nữ Ca” của Trần Hoàn được thay bằng “anh lữ-khách”. Hoặc câu “Nàng có ba người anh đi bộ-đội” trong bài thơ “Màu Tím Hoa Sim” của Hữu Loan được đổi thành “Nàng có ba người anh đi quân-đội”.

Thế nhưng, trong khi hai trường-hợp kể trên có thể chấp-nhận được, thì việc đổi tựa bản “Ðường Về Việt-Bắc” thành “Ðường Về Miền Bắc” không thể chấp-nhận bởi vì nó vô-lý và vô-nghĩa. Bài này được Ðoàn Chuẩn viết khi ông đang ở miền Bắc và đi lên chiến-khu Việt-Bắc, chứ không phải từ miền Trung hay miền Nam đi ra miền Bắc.

Rất tiếc, có thể nói tới 99% những nhà xuất-bản nhạc, sản-xuất băng nhạc tại miền Nam trước năm 1975 và tại hải-ngoại sau này đã quên hẳn tựa đề nguyên-thủy của bài hát nói trên. Thiết nghĩ đây là một sự huý-kỵ không cần thiết, nếu không muốn nói là xem thường tác-giả.


Hình thời thanh-niên, được dùng để quảng-cáo cho thương-hiệu Vạn-Vân


Năm 1950, chỉ một thời-gian ngắn sau khi theo đoàn cứu thương, Ðoàn Chuẩn bỏ kháng-chiến để trở về Hà-Nội. Tại đây, ông cho phổ-biến một số sáng-tác có sẵn, đồng-thời làm thêm những bản mới. Trong mọi sáng-tác của Ðoàn Chuẩn, trừ bản “Gửi Người Em Gái”, tất cả còn lại đều được ghi tác-giả là “Ðoàn Chuẩn-Từ Linh”, hoặc một cách chi-tiết hơn, “nhạc Ðoàn Chuẩn, lời Từ Linh”.

Từ Linh là một người bạn thân của Ðoàn Chuẩn, di-cư vào Nam năm 1954 và sau đó không ai nghe nói tới ông nữa. Có người nói ông mất năm 1987, người khác lại nói năm 1992. Riêng Ðoàn Chuẩn thì cho biết dù có ký tên Từ Linh, tất cả các ca-khúc đều do ông sáng-tác cả nhạc lẫn lời. Tại sao ông lại ghi tên Từ Linh vào tác-phẩm của mình là một bí-mật riêng tư.

Tại Hà-Nội, các sáng-tác của Ðoàn Chuẩn được nồng-nhiệt đón nhận, được nhà xuất-bản nhạc Tinh-Hoa và các đài phát-thanh đua nhau phổ-biến. Tổng cộng từ năm 1948 tới năm 1956, Ðoàn Chuẩn sáng-tác được 16 ca-khúc, nhưng chỉ cho phổ-biến 10 bản được xem là những tình-khúc để đời.

Như chúng tôi đã trình-bày ở đoạn mở đầu, Ðoàn Chuẩn được xem là một trong ba nhạc-sĩ chuyên viết về mùa Thu, sau Ðặng Thế-Phong và Văn Cao. Tuy cùng là mùa Thu ở miền Bắc, nhưng Thu trong các sáng-tác của ba tác-giả đều khác nhau. Thu trong nhạc của Ðặng Thế-Phong là Thu tuyệt-vọng, như ông viết trong bản “Giọt Mưa Thu”:

“Ai nức-nở thương đời, châu buông mau / Dương-thế bao-la sầu.” Còn Thu trong nhạc của Văn Cao là tiếng kêu khắc-khoải của những tâm-hồn cô-đơn, như trong bản “Buồn Tàn Thu”: “Ai lướt đi ngoài sương gió / Không dừng chân đến em bẽ-bàng / Ðêm mùa Thu chết / Nghe mùa Thu rớt rơi theo lá vàng…”


Ca-sĩ Mộc Lan, nguyên mẫu của bài “Gửi Người Em Gái Miền Nam”


Thu của Ðoàn Chuẩn thì trái lại, là Thu quyến rũ, Thu của trời xanh, của những tà áo xanh, những lá thư tình màu xanh, của gió lộng mây ngàn. Cho tới lúc ấy hình như chưa có một nhạc-sĩ nào đem lại cho mùa Thu những dáng nét tuyệt-mỹ, những thơ-mộng êm-đềm như Ðoàn Chuẩn. Cũng lá vàng rơi tan-tác, cũng những cánh chim ngập-ngừng, nhưng sao Thu của Ðoàn Chuẩn đáng yêu quá. Hay vì ông yêu người nên yêu cả mùa Thu?

Với bao tà áo xanh đây mùa thu

Hoa lá tàn, hàng cây đứng hững hờ

Lá vàng từng cánh rơi từng cánh

Rơi xuống âm thầm trên đất xưa

Gửi gió cho mây ngàn bay

Gửi bướm muôn màu về hoa

Gửi thêm ánh trăng màu xanh lá thư

Về đây với thu trần gian

Gửi gió cho mây ngàn bay

Gửi phím tơ đồng tìm duyên

Gửi thêm lá thư màu xanh ái ân

Về đôi mắt như hồ thu

Thấy hối tiếc nhiều

Thuyền đã sang bờ

Ðường về không lối

Giòng đời trôi đã về chiều

Mà lòng mến còn nhiều

Ðập gương xưa tìm bóng

Nhưng thôi tiếc mà chi

Chim rồi bay, anh rồi đi

Ðường trần quên lối cũ

Người đời xa cách mãi

Tình trần khôn hàn gắn thương lòng

https://youtu.be/PNUJ62IOUGQ

Ðoàn Chuẩn là một con người hào-phóng, điều đó không đáng ngạc-nhiên vì ông xuất-thân là công-tử thành-phố Cảng. Ông còn là con người đa-tình, đa-tình theo nghĩa văn-nghệ. Việc này cũng chẳng có gì đáng trách, mà đã được chính Ðoàn phu-nhân xác-nhận và thông-cảm. Nhưng có một điều mà có lẽ sau này một số người phải ân-hận, vì trước kia đã nhìn Ðoàn Chuẩn với một cặp mắt thiếu trân-trọng, đó là những người cho rằng ông là con nhà giàu, làm nhạc để mà chơi.

Phải đợi tới sau năm 1954, khi nhạc của ông bị cấm hát tại miền Bắc và được phổ-biến sâu rộng, được yêu mến trong giới ca-sĩ, trong tầng lớp trí-thức, sinh-viên học-sinh ở trong Nam, những người nói trên mới nhận ra rằng Ðoàn Chuẩn không làm nhạc để mà chơi như họ nghĩ. Có thể khi học nhạc ông chỉ học để mà chơi. Nhưng khi bước vào lãnh-vực sáng-tác, ông đã sáng-tác với cả tâm-hồn.


Đoàn Chuẩn & Từ Linh (Tạ Đình Thâu)

Thu đi cho lá vàng bay,

lá rơi cho đám cưới về

Ngày mai, người em nhỏ bé ngồi trong thuyền hoa tình duyên đành dứt

Có những đêm về sáng đời sao buồn chi mấy cố nhân ơi

đã vội chi men rượu nhấp đôi môi mà phung phí đời em không tiếc nhớ

Lá đổ muôn chiều ôi lá úa,

phải chăng là nước mắt người đi

Em ơi đừng dối lòng

dù sao chăng nữa không nhớ đến tình đôi ta

Thôi thế từ đây anh cố đành quên rằng có người

Cầm bằng như không biết mà thôi

Lá thu còn lại đôi ba cánh

đành lòng cho nước cuốn hoa trôi

https://youtu.be/zJMZ9Snd6kQ

Sáng-tác sau cùng trong số 10 tình-khúc của Ðoàn Chuẩn đã được ông viết vào năm 1956, đó là bản “Gửi Người Em Gái”, viết cho một người con gái đã di-cư vào Nam năm 1954. Lại thêm một giai-thoại đẹp và buồn về cuộc đời và sự-nghiệp của công-tử thành-phố Cảng, người nghệ-sĩ tài-tử đáng yêu đã để lại cho chúng ta những bản tình-ca muôn thuở…

Cành hoa tim tím bé xinh xinh báo xuân nồng

Ðượm đà phong kín cánh mong manh tấm hoa lòng

Hà Nội chờ đón tết vắng bóng người đi liễu rũ mà chi

Ðêm tân xuân Hồ Gươm sao long lanh

Hoa mai rơi rủ nhau nơi phương xa

Ðường phố vắng bóng đèn chạnh lòng tôi nhớ tới người em

Tôi có người em gái, tuổi chớm dâng hương

mắt nồng rộn ý yêu thương

Ðôi mắt em nói nhiều tha thiết như dáng kiều

ôi tình yêu

Nhưng một sớm mùa thu giữa chân trời xanh ngát

Nàng đi gót hài xanh nàng đi cho dạ sao đành

Ðừng quên lối cũ ân tình nghĩa xưa

Rồi từ ngày ấy nước sông ngăn cách đôi lòng

Chuyện tình vỡ lỡ bến cô đơn không ai ngờ

Tình nghèo xa cách mãi em tôi đành ôm mối sầu mà đi

Em tôi đi màu son lên đôi môi

Khăn soan bay lả lơi trên hai vai

Nhìn xác pháo bên thềm gợi lòng tôi nhớ tới người em

https://youtu.be/342cHEe25hE

HN
 
kathy Date: Chủ Nhật, 04 Feb 2018, 12:34 PM | Message # 2
Colonel general
Group: Users
Messages: 1193
Status: Tạm vắng
 
atoanmt Date: Thứ Ba, 20 Feb 2018, 12:59 PM | Message # 3
Generalissimo
Group: Administrators
Messages: 5762
Status: Tạm vắng



AToanMT
 
FORUM » TRANG VĂN THƠ » GIAI THOẠI » Đoàn Chuẩn – Từ Linh (Hoài Nam)
Page 1 of 11
Search:


TỰ-ĐIỂN TRỰC-TUYẾN :

Từ Điển Online
Bấm vào dấu V để chọn loại Tự-Điển
Gõ Chữ muốn tìm vào khung trắng dưới đây:
Xong bấm GO


Click Here for Registration THWGLOBAL